Lingwistyka Stosowana
Applied Linguistics/ Angewandte Linguistik. Przegląd/ Review

Cele i zadania Lingwistyki Stosowanej
Redakcja i Rada Naukowa
Wskazówki dla Autorów
Spisy treści i streszczenia

Cele i zadania Lingwistyki Stosowanej

     Historia Lingwistyki Stosowanej sięga w pewnym sensie daleko wstecz. Jej poprzednikiem jest bowiem wydawany do tej pory na naszym Wydziale Przegląd Glottodydaktyczny, czasopismo naukowe powołane do życia w 1978 roku z inicjatywy profesora Franciszka Gruczy (założyciela Instytutu Lingwistyki Stosowanej na Uniwersytecie Warszawskim, następnie kierownika Katedry Teorii Języków i Akwizycji Językowej UW). Profesor F. Grucza  prowadził czasopismo jako redaktor naczelny do roku 2006. W ostatnich 3 latach redakcję naukową Przeglądu  powierzono mi i moim współpracownikom. W sumie do tej pory ukazało się łącznie 26 numerów Przeglądu Glottodydaktycznego – 20 zeszytów pod redakcją prof. F. Gruczy, kolejnych 6 pod moją redakcją naukową. Zeszyty 1-16 wydane zostały we współpracy redakcyjnej pracowników Międzyuczelnianego Ośrodka Metodyki Języków Obcych Uniwersytetu Warszawskiego, zeszyty 17-26 dzięki zaangażowaniu Katedry Języków Specjalistycznych oraz Katedry Teorii Języków i Akwizycji Językowej. Spisy treści (oraz angielskojęzyczne streszczenia artykułów), zaświadczające ponad 30-letnią historię Przeglądu Glottodydaktycznego, ale przede wszystkim dokumentujące dokonania polskiej glottodydaktyki, zamieszczone zostały na stronie internetowej Przeglądu Glottodydaktycznego.
     Kształt Przeglądu Glottodydaktycznego określony został w pierwszym jego numerze w programowym artykule profesora F. Gruczy zatytułowanym „Cele i zadania Przeglądu Glottodydaktycznego. F. Grucza napisał wtedy już w pierwszym zdaniu, że: Znajomość języków obcych staje się we współczesnym świecie coraz bar­dziej nieodzowną cechą wykształconego człowieka. W wielu wypadkach już teraz warunkuje ona efektywne wykonywanie zawodu. (…). Zachodzi wobec tego pilna potrzeba znalezienia sposobów efektywizacji tej nauki. Spostrzeżenia te, wypowiedziane prawie 30 lat temu, są także i dzisiaj nader aktualne.
Od roku 1978, tj. roku powstawania Przeglądu Glottodydaktycznego, zakres badań glottodydaktycznych znacznie się poszerzył. Szczególne intensywne poszerzenie perspektywy badawczej dokonało się w ostatnich latach. W efekcie tego ukonstytuowały się także nowe kierunki badań glottodydaktycznych, m.in.: glottodydaktyczna lingwistyka korpusowa, glottodydaktyczna lingwistyka komputerowa, glottodydaktyka specjalistyczna, a w jej obrębie przede wszystkim dydaktyka języków specjalistycznych. Przegląd Glottodydaktyczny zawsze interesował się wynikami badań tych dyscyplin.
     Równolegle do glottodydaktyki, od wielu już dziesięcioleci rozwija się drugi tradycyjny człon lingwistyki stosowanej – translatoryka. Niestety jej zagadnieniom, jak się zdaje, przez wiele lat nie dedykowano na gruncie nauki polskiej, regularnego czasopisma naukowego. Dopiero w roku 2002 z inicjatywy profesora Jana Koźbiała założone zostało czasopismo Recepcja. Transfer. Przekład., jednakże ograniczone tylko – jak pisze jej założyciel – „do zakresu przekładu literackiego". W roku 2005 ukazał się pierwszy numer czasopisma Rocznik Przekładoznawczy. Studia nad teorią, praktyką i dydaktyką przekładu stanowiącego według założeń jego redaktorów „platformę wymiany doświadczeń w zakresie dydaktyki translacji w Polsce".
     Potrzebę powołania do życia czasopisma poświęconego szeroko ujętej translatoryce zauważyłem już jakiś czas temu. Dostrzegli ją także moi Koledzy i Koleżanki z rożnych polskich uczelni. W konsekwencji szerszej dyskusji przeprowadzonej na ten temat, rozpoczęte zostały przygotowania zmierzające do ukonstytuowania, obok Przeglądu Glottodydaktycznego, czasopisma poświęconego translatoryce – przez analogię zatytułowanego roboczo Przegląd Translatoryczny.
     Konkretyzowanie tego projektu zbiegło się w czasie z organizacją konferencji naukowej zatytułowanej „Lingwistyka stosowana jako nauka", zorganizowanej dzięki wsparciu Wydziału Lingwistyki Stosowanej UW, której celem była reaktywacja Polskiego Towarzystwa Lingwistyki Stosowanej (pierwszy numer Lingwistyki Stosowanej dokumentuje wyniki tej konferencji). W obliczu ogromnego zainteresowania inicjatywą reaktywacji Polskiego Towarzystwa Lingwistyki Stosowanej oraz przy bardzo dużym wsparciu tej inicjatywy ze strony profesora Franciszka Gruczy, profesora Jerzego Lukszyna oraz profesora Stanisława Szadyko, porzuciliśmy pierwotny zamiar ukonstytuowania nowego czasopisma poświęconego wyłącznie zagadnieniom translatorycznym i wydawania go równolegle z Przeglądem Glottodydaktycznym. W konsekwencji podjęliśmy decyzję o utworzenia nowego czasopisma naukowego poświęconego szeroko pojętej lingwistyce stosowanej, a więc i glottodydaktyce i translatoryce, ale nie tylko. Jego pełny tytuł brzmi Lingwistyka Stosowana Applied Linguistics Angewandte Linguistik. Przegląd/Review.
      Lingwistyka Stosowana poświęcona jest wszystkim konstytutywnym działom szeroko pojętej lingwistyki stosowanej. Jej zadaniem jest prezentacja wyników rozważań i badań z zakresu lingwistyki stosowanej (jako nauki), której cele za F. Gruczą można ująć tak:
(…) zadaniem lingwistyki stosowanej jest dostarczanie wiedzy (dodajmy od razu: poprzez odpowiednie przetworzenie nagromadzonej przez lingwistykę czystą), która umożliwi sformułowanie (racjonalnych) odpowiedzi na pytania typu:

  • Co się stanie z danym stanem elementów, to znaczy jak się on zmieni (lub nie), jeśli zostanie poddany oddziaływaniu takiego lub innego czynnika?
  • Co zrobić z danym stanem elementów (rzeczy), to znaczy w jaki sposób należy nań wpłynąć, jakim należy go poddać działaniom, aby nie dopuścić do „grożących mu z natury" przemian niepo­żądanych lub przynajmniej osłabić ich tempo, bądź odwrotnie - jak wywołać przemiany pożądane lub je przyspieszyć?
  • Jak doprowadzić do zrealizowania jeszcze nieistniejącego, ale już obmyślanego stanu elementów (rzeczy)? Jak go stworzyć?

Można wobec tego powiedzieć, że:

  • celem lingwistyki czystej jest dociekanie i poznanie tego, jaka jest natura czy istota międzyludzkiej komunikacji językowej, to znaczy opisanie występujących w jej zakresie zjawisk dostępnych empirycznej obserwacji oraz ustalenie czynników warunkujących tę komunikację, a także ustalenie (sformułowanie) praw (reguł) rządzących zarówno jej funkcjonowaniem, jak i rozwojem,

oraz, że

  •  celem lingwistyki stosowanej jest z jednej strony poznanie spo­sobów reagowania przedmiotu lingwistycznych zainteresowań na takie lub inne interwencje z zewnątrz, a z drugiej strony poznanie możliwości kierowania czy też manipulowania tym przedmiotem oraz możliwości przekształcania i formowania tego przedmiotu.

(Szerzej na ten temat zob. F. Grucza, Lingwistyka stosowana. Historia - zadania - osiągnięcia. Warszawa 2007.)
W konsekwencji takiego ujęcia celów badawczych lingwistyki stosowanej, pragniemy na łamach naszego czasopisma publikować rozważania i wyniki badań m.in. z zakresu:

  • glottodydaktyki obejmującej takie dziedziny jak: akwizycja języka ojczystego (pierwszego) i języków obcych, dydaktyka tych języków, kształcenie nauczycieli języka ojczystego i języków obcych, programowanie (konstruowanie) podręczników do nauki języka ojczystego i języków obcych oraz logopedia i terapia językowa,
  • translatoryka obejmująca wszystkie rodzaje tłumaczenia tekstów pisanych i tłumaczenia ustnego, także ich formy mieszane oraz dydaktykę translacji,
  • aplikatywnie ukierunkowaną analizę tekstu i analizę dyskursu, retorykę i stylistykę, aplikatywnie ukierunkowane badania nad komunikacją zawodową, komunikacją w instytucjach, komunikacją w sieci, komunikacją za pomocą mediów tradycyjnych i nowych mediów elektronicznych,
  • aplikatywnie ukierunkowane badania z zakresu socjolingwistyki, komunikacji interkulturowej,
  • badania z zakresu lingwistyki korpusowej i aplikatywnie ukierunkowane badania z zakresu lingwistyki komputerowej.

      Będziemy tu prezentowali wyniki rozważań naukowych dotyczących zarówno języków ogólnych (standardowych), jak i języków specjalistycznych (fachowych), dotyczących komunikacji ogólnej (codziennej), jak i komunikacji specjalistycznej.
     Od kolejnego, drugiego numeru, będziemy przyjmowali także teksty przygotowane w języku angielskim i niemieckim. Lingwistyka Stosowana pragnie być nie tylko organem krajowej dyskusji, ale także środkiem transferu zagranicznej myśli naukowej na użytek krajowy, oraz (a może przede wszystkim) środkiem transferu polskiej myśli naukowej na użytek międzynarodowy.
     Jak już zaznaczyłem, Lingwistyka Stosowana związana jest z Przeglądem Glottodydaktycznym. Początkowo zamierzaliśmy fakt ten uwzględnić także w numeracji Lingwistyki Stosowanej, podając w jej numeracji także kolejny numer Przeglądu Glottodydaktycznego – w ten sposób numer pierwszy Lingwistyki Stosowanej miał nosić oznaczenie 1(27). Niestety, ze względu na wymogi formalne związane z przyznawaniem numeru ISSN, z realizacji tego zamiaru musieliśmy zrezygnować.
     Niemniej jednak, ponieważ Lingwistykę Stosowaną traktujemy jako kontynuatorkę Przeglądu Glottodydaktycznego, niezmieniony pozostaje jej wewnętrzny układ. W pierwszej części „Rozpraw i artykułów" zamieszczać będziemy rozprawy teoretyczne, przedstawiające własny dorobek autorów w za­kresie lingwistyki stosowanej oraz arty­kuły prezentujące aktualny stan jej poszczególnych dziedzin, a także jej dziedzin pomocniczych, a więc przede wszystkim lingwistyki, psychologii i dydaktyki ogólnej. Pragniemy za­pewnić czytelnikom przegląd dorobku tych dziedzin, a także informacje o zachodzących w nich zmianach. Jeśli chodzi o lingwistykę stosowaną, to od­woływać się tu będziemy do jej szerokiego rozumienia.
     Kolejny dział Lingwistyki Stosowanej zatytułowany „Recenzje i przeglądy" poświęcamy szeroko rozumianej informacji naukowej i praktycznej. Pragniemy bowiem in­formować naszych czytelników zarówno o nowych publikacjach nauko­wych, jak i o nowych materiałach do nauki języków obcych i to zarówno o krajowych, jak i, w miarę możliwości, o zagranicznych. Chcemy więc wiele miejsca poświęcić na recenzje, i to nie tylko krytyczne, ale także referujące. Ostatni dział Lingwistyki Stosowanej „Komunikaty i sprawozdania" będą stanowić spra­wozdania i informacje. W dziale tym zamieszczać będziemy informacje o imprezach i wydarzeniach, takich jak kongresy i sympozja, zjazdy i konferencje naukowe, zarówno krajowe, jak i zagraniczne.

      Redakcja Lingwistyki Stosowanej pragnie w tym miejscu złożyć serdeczne podziękowania Panu Profesorowi Franciszkowi Gruczy za wyrażenie zgody na „oddanie" na rzecz Lingwistyki Stosowanej tematyki realizowanej do tej pory przez Przegląd Glottodydaktyczny oraz za duchowe wsparcie przy realizacji nowego projektu. Bardzo serdecznie dziękujemy także Panu Profesorowi Stanisławowi Szadyko, Kierownikowi Katedry Języków Specjalistycznych, za wszelką pomoc, także finansową, jakiej udziela Lingwistyce Stosowanej. Podziękowania składamy także wszystkim członkom Rady Naukowej Lingwistyki Stosowanej za chęć poświęcania swego cennego czasu na rzecz propagowania lingwistyki stosowanej jako nauki. Szczególnie serdecznie dziękujemy Pani Profesor Barbarze Z. Kielar za podjęcie się trudu przewodniczenia zespołowi Rady Naukowej. Wszystkim autorom rozpraw, bibliografii, sprawozdań i recenzji gorąco dziękujemy za przyczynienie się do urzeczywistnienia tego projektu.

Redakcja Lingwistyki Stosowanej

Lingwistyka Stosowana redagowana i wydawana jest przez Instytut Komunikacji Specjalistycznej i Interkulturowej (www.iksi.uw.edu.pl)

Redaktor naczelny – prof. dr hab. Sambor Grucza

Sekretarze redakcji – dr Monika Płużyczka, dr Justyna Zając

Rada Naukowa
prof. dr hab. Ewa Wolnicz-Pawłowska (przewodnicząca, Uniwersytet Warszawski)
prof. dr hab. Janusz Arabski (Uniwersytet Śląski)
prof. dr hab. Zofia Berdychowska (Uniwersytet Jagielloński)
prof. dr hab. Maria Dakowska (Uniwersytet Warszawski)
prof. dr hab. dr h.c. Jacek Fisiak, czł. rzecz. PAN (Uniwersytet A. Mickiewicza)
prof. dr hab. Stanisław Gajda, czł. koresp. PAN (Uniwersytet Opolski)
prof. dr hab. dr h.c. Franciszek Grucza, czł. rzecz. PAN (Uniwersytet Warszawski)
prof. dr hab. Stephan Habscheid (Uniwersytet w Siegen)
prof. dr hab. Elżbieta Jamrozik (Uniwersytet Warszawski)
prof. dr hab. Beata Mikołajczyk (Uniwersytet A. Mickiewicza)
prof. dr hab. Władysław T. Miodunka (Uniwersytet Jagielloński)
dr hab. Magdalena Olpińska-Szkiełko (Uniwersytet Warszawski)
prof. dr hab. Teresa Siek-Piskozub (Uniwersytet A. Mickiewicza)
prof. dr hab. Barbara Skowronek (Uniwersytet A. Mickiewicza)
prof. dr hab. Zenon Weigt (Uniwersytet Łódzki)
prof. dr hab. Jerzy Żmudzki (Uniwersytet im. M. Curie-Skłodowskiej)

Founded by prof. Sambor Grucza

Redakcja „Lingwistyki Stosowanej"
Instytut Komunikacji specjalistycznej i Interkulturowej
Uniwersytet Warszawski
ul. Szturmowa 4
02-678 Warszawa
tel. 55 34 253

Adres redakcji:
nowy adres e-mail: ls.wls@uw.edu.pl

Wskazówki dla Autorów

Szanowni Autorzy,
Podzielamy opinię MNiSW, że „Czytelnicy powinni mieć pewność, iż autorzy publikacji w sposób przejrzysty, rzetelny i uczciwy prezentują rezultaty swojej pracy, niezależnie od tego, czy są jej bezpośrednimi autorami, czy też korzystali z pomocy wyspecjalizowanego podmiotu (osoby fizycznej lub prawnej). Dowodem etycznej postawy pracownika naukowego oraz najwyższych standardów redakcyjnych powinna być jawność informacji o podmiotach przyczyniających się do powstania publikacji (wkład merytoryczny, rzeczowy, finansowy etc.), co jest przejawem nie tylko dobrych obyczajów, ale także społecznej odpowiedzialności". Dlatego też podejmujemy działania zmierzające do przeciwdziałania nierzetelności naukowej określanej jako ghostwriting i guest authorship. „Z ghostwriting mamy do czynienia wówczas, gdy ktoś wniósł istotny wkład w powstanie publikacji, bez ujawnienia swojego udziału jako jeden z autorów lub bez wymienienia jego roli w podziękowaniach zamieszczonych w publikacji. Z guest authorship (honorary authorship) mamy do czynienia wówczas, gdy udział autora jest znikomy lub w ogóle nie miał miejsca, a pomimo to jest autorem/współautorem publikacji".
W związku z powyższym:
1) prosimy o ujawnienie (z podaniem afiliacji) autora/ autorów koncepcji, założeń, metod, itp. wykorzystywanych przy przygotowaniu publikacji z podaniem jego/ ich wkładu w powstanie publikacji, jeżeli nie jest to autor/ nie są to autorzy zgłaszający manuskrypt.
2) prosimy także o podawanie informacji o źródłach finansowania publikacji, wkładzie instytucji naukowo-badawczych, stowarzyszeń i innych podmiotów, czyli tzw. „financial disclosure".
3) informujemy, że będziemy ujawniać wszelkie przejawy nierzetelności naukowej
oraz przypadki łamania i naruszania zasad etyki naukowej.

 

W celu ujednolicenia graficznej strony tekstów zamieszczanych w „Lingwistyce Stosowanej" oraz usprawnienia prac redakcyjnych prosimy wszystkich Autorów o przestrzeganie ni­żej podanych wskazówek. Nieuwzględnianie ich może ze względów technicznych opóźnić lub uniemożliwić oddanie publikacji do druku.

1. Egzemplarze redakcyjne

  • Na adres mailowy redakcji należy przesłać wersję elektroniczną tekstu (format Word).
  • Na końcu tekstu artykułu należy dołączyć:
    • wersję anglojęzyczną tytułu,
    • streszczenie w języku angielskim (ok. 150-200 wyrazów),
    • adres do korespondencji oraz adres e-mail.

2. Format tekstu

  • Format strony: wszystkie marginesy (górny, dolny, lewy, prawy) 2,5 cm.
  • Format akapitu: wcięcie 1 cm, interlinia 1,5 (dotyczy również cytatów itp.), wyjustowany.
  • Czcionka: Times New Roman 12 pkt. (dotyczy również cytatów itp.).
  • Nazwiska i tytuły rosyjskie należy podawać w transliteracji (zgodnie z obowiązującą normą PN-ISo 9: 2000).
  • Cytaty i tytuły czasopism: w cudzysłowie.
  • Tablice, wykresy, rysunki, symbole należy ponumerować i opisać: czcionka Times New Roman kursywa, 12 pkt.

3. Format artykułu

  • Nagłówki artykułów powinny zawierać w lewym górnym rogu strony tytułowej imię
    i nazwisko autora i nazwę instytucji, przy której afiliowany jest tekst.
  • Tytuł artyku­łu: Times New Roman 12 pkt, czcionka pogrubiona, 12 pkt., wyrównanie do lewej strony.

4. Format recenzji i innych prac

  • Format nagłówka: imię i nazwisko autora recenzowanej książki, jej tytuł, tom, część, nazwa instytucji wydawniczej, miejsce wydania i rok, liczba, stron (w przypadku tłumaczenia - imię i nazwisko tłumacza).
  • Imię i nazwisko recenzenta należy zamieścić na końcu tekstu.

5. Format odsyłaczy bibliograficznych

  • inicjał imienia (inicjały imion) autora (autorów), rok wydania, numer strony:
    Y.M. Lukmani (1972: 68); (Y.M. Lukmani 1972: 68).
  • Prosimy o ograniczenie przypisów do minimum. Przypisy dolne, numeracja ciągła, Times New Roman 10 pkt., interlinia 1,0.

6. Format bibliografii

w tekście polskim:

  • w opisie książek: nazwisko i inicjał imienia (inicjały imion) autora (autorów), rok wydania
    w nawia­sach, tytuł (UWAGA: w opisie książek po tytule prosimy stawiać kropkę), tom, część, miejsce wydania, (z uwzględnieniem następującego formatu czcionki):

GRUCZA, S. (2004), Od lingwistyki tekstu do lingwistyki tekstu specjalistycznego. Warszawa.

  • w opisie artykułów zamieszczonych w czasopismach (z uwzględnieniem następującego formatu czcionki):

GRUCZA, S. (2010c), Główne tezy antropocentrycznej teorii języków,
(w:) Lingwistyka Stosowana/ Applied Linguistics/ Angewandte Linguistik 2, 41-68.

  • w opisie artykułów zamieszczonych w pracach zbiorowych (z uwzględnieniem następującego formatu czcionki):

GRUCZA, S. (2009a), Fachwissen - Fachsprache - Fachtexte: Fachdiskursanalyse aus der Sicht der anthropozentrischen Sprachentheorie, (w:) F. Grucza, M. Olpińska,
H.-J. Schwenk (red.), Diskurse als Mittel und Gegenstände der Germanistik. Warszawa, 15-28.

w tekście angielskim:

  • w opisie książek: nazwisko i inicjał imienia (inicjały imion) autora (autorów), rok wydania
    w nawia­sach, tytuł, tom, część, miejsce wydania, (z uwzględnieniem następującego formatu czcionki):

GRUCZA, S. (2004), Od lingwistyki tekstu do lingwistyki tekstu specjalistycznego. Warszawa.

  • w opisie artykułów zamieszczonych w czasopismach (z uwzględnieniem następującego formatu czcionki):

GRUCZA, S. (2010c), Główne tezy antropocentrycznej teorii języków.
In: Lingwistyka Stosowana/ Applied Linguistics/ Angewandte Linguistik 2, 41-68.

  • w opisie artykułów zamieszczonych w pracach zbiorowych (z uwzględnieniem następującego formatu czcionki):

GRUCZA, S. (2009a), Fachwissen - Fachsprache - Fachtexte: Fachdiskursanalyse aus der Sicht der anthropozentrischen Sprachentheorie. In: F. Grucza, M. Olpińska,
H.-J. Schwenk (eds), Diskurse als Mittel und Gegenstände der Germanistik. Warszawa, 15-28.  

w tekście niemieckim:

  • w opisie książek: nazwisko i inicjał imienia (inicjały imion) autora (autorów), rok wydania
    w nawia­sach, tytuł, tom, część, miejsce wydania, (z uwzględnieniem następującego formatu czcionki):

GRUCZA, S. (2004), Od lingwistyki tekstu do lingwistyki tekstu specjalistycznego. Warszawa.

  • w opisie artykułów zamieszczonych w czasopismach (z uwzględnieniem następującego formatu czcionki):

GRUCZA, S. (2010c), Główne tezy antropocentrycznej teorii języków.
In: Lingwistyka Stosowana/ Applied Linguistics/ Angewandte Linguistik 2, 41-68.

  • w opisie artykułów zamieszczonych w pracach zbiorowych (z uwzględnieniem następującego formatu czcionki):

GRUCZA, S. (2009a), Fachwissen - Fachsprache - Fachtexte: Fachdiskursanalyse aus der Sicht der anthropozentrischen Sprachentheorie. In: F. Grucza, M. Olpińska,
H.-J. Schwenk (Hg.), Diskurse als Mittel und Gegenstände der Germanistik. Warszawa, 15-28. 

 

Spisy treści i streszczenia

http://www.ls.uw.edu.pl/lingwistyka-stosowana